2016/12/02

TxokoZientzia: uraren bidaia

Atzo, "TxokoZientzia"-ren 2. saio garatu genuen Berritzegunean, oraingo honetan, gaia "uraren bidaia" izanik. 8 txokotan zehar ur molekularen propietateak, ura paisaiaren eragilea, ura bizitzan, uraren kutsadura, ur banaketa munduan eta kontsumoa  estrategia metodologiko desberdinekin landu genituen: eskulanak, digitala, matematikoa, esperimentuak, jolasak, irakurketa kooperatiboa, pentsamendurako trebeziak...



Gaia beti borobiltzen saiatzen gara eta, ura protagonista izan zenez, bere zikloarekin bukatu genuen eta, "TxokoTanta" ren bidez.

Posik benetan, hurrengo saioa egiteko irrikitzan gaude.

 
 

Ikasleentzako materialak: Ur- Txokoak / Txokotanta

2016/11/24

Jardunaldi Matematikoak Leioako Berritzegunean



Gaur, Leioako Berritzegunean Jardunaldi matematiko bat antolatu eta garatu dugu. Urtero, Sestaoko Berritzegunean Jardunaldi sakonagoak eta zabalagoak ospatzen direnez (pasa den ikasturtekoak, adibide gisa) eta 17 ikasturtetan zehar hainbeste gai tratatu dituztenez, gure helburuak ez du asmo handikoa  izan, bakarrik,  zonaldeko eskaera pilo jaso eta gero, Heziberriko planteamentuetan irakasleek zituzten  zalantzak argitzeko xedea baizik. 

Hala eta guztiz, BHko erantzuna oso gutxi izan dugu, zazpi irakasle besterik ez dira etorri. Baina, tire, "familian" egon gara posik nire kidea den José Manuel López Irastorzak aurrera eramaten duen saioan. Gaur egungo gaitasun matematikoaren interpretazio berria, Heziberri markotik abiatuta. 

Atsedenaldi eta gero, ikastetxeen arteko esperientzia batean sakontzeko aukera izan dugu: Mateabentura, Gurutzetako BHInstituoak sortutako proiektua. , DBHko 3.mailako ikasleek hiru "saio matematikoak" antolatzen dituzte klasean, beren kurrikulumean sarturik, gero LHko ikastetxe batean 2.mailako ikasleei emateko. Begoña Marqués eta Begoña Yarritu irakasleek azaldu digu bikaina.

Mila esker hizlariei eta etorritako irakasle guztiei.

Erabilitako materialak:



Mateabentura proiektua:


2016/11/23

Laborategi birtualak / Laboratorios virtuales

Virtual Science Labs: Properties of matter:

Benetako laborategiak ezinbestekoak dira zientzia irakasteko. Baina, batzuetan, laborategi digitalak ere erabiltzea ez dago gaizki pentsatuta, batez ere:
  • Azaltzeko aldez aurretik zer egingo dugun laborategian
  • Eskolako laborategian errepikatzeko zaila den esperimentoaren kasuan
  • Ikas-jarduera batekin lotuta, kontzeptuak argiagoak adierazteko
  • Egoera problematiko bat proposatzeko 
  • Etxean birpasatzeko
Laborategi birtualen artean, denetariko aurkitzen dugu. Batzuk simulazioak dira, benetan interaktiboak (datuak sar ditzakegu emaitza esperimentalak ateratzeko), beste batzuk, ordea, animazioak besterik ez dira ( prozesuak jarraitzen dira); baita jolas moduan antolatuta daude ere. Baliabide pilo daude, ezinezkoa da Sarean dagoen den dena aipatzea, baina ezinbestek batzuk aipatuko ditut:
  •  PHET: Coloradoko Unibertsitateko simulazio-bilduma izugarria, denak manipulatiboak, haien artean laborategiak ere aurkitzen ditugu. Jatorriz ingelesez badaude ere, itzultzeko aukera dugu ( gaztelaniaz / euskaraz). Ordenagailura jaitsi ahal ditugu edo gure web-orri batean kapsulatu.  
  • Fisquiweb: Fisika ikusgai geratzen da Luis Ignacio Garcíaren laborategi birtual hauetan.
  •  Educarex:  Extremadurako Hezkuntza Sailaren web-toki digitala, Etapa guztientzako simulazioa pilo, baztuk laborategi moduan antolaturik.
  • Educaplus: ezinbesteko den beste web-toki bat, fisika eta kimika interaktiboak lantzeko.
  • Golabs: esperimento inteaktibo asko, batzuk denbora erreletan


-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Los laboratorios reales son imprescindibles en ciencias, pero a veces, usar laboratorios virtuales no está mal, ya que:
  • Nos permite explicar una experiencia antes de hacerla en el laboratorio
  • Realizar un experimento que no puede reproducirse en un laboratorio escolar
  • Tomarlo como una actividad para entender mejor un concepto
  • Proponer una situación problemática
  • Repasar en casa
Entre lo que se denomina "laboratorio virtual" hay un poco de todo. Algunos son buenas simulaciones interactivas (podemos introducir datos y obtener resultados), otros, en cambio, son simplemente animaciones guiadas. Y también los hay organizados como juegos. Es imposible hacer un listado de todos los que hay en la Red, pero voy a mencionar algunos imprescindibles:

  •  PHET: increíble colección de simulaciones de la Universidad de Colorado, todas ellas manipulativas. Podemos traducirlas, bajarlas al ordenador o incrustarlas en nuestras webs: castellano / euskara.  
  • Fisquiweb: la física no da problemas usando estos  del profesor Luis Ignacio García.
  • Educarex:  Sitio web de la Consejería de Educación extremeña. Muchísimas simulaciones, algunas en forma de laboratorio, para todas las etapas.
  • Educaplus: un sitio imprescindible para trabajar de forma visual la física y química.
  • Golabs: un montón de experimentos interactivos, algunso en tiempo real.

2016/11/11

Atomoak aldatzen dira begiratzen diegunean?: The Big Bell Test



 

Elvira Gonzálezen testua:
Bartzelonan dagoen argiaren zientziari eta teknologiari buruzko ikerkuntza-gunea da ICFO-Instituto de Ciencias Fotónicas. Bertatik, esperimentu zientifiko ikusgarri batean parte hartzeko gonbidapena heldu zaigu, Euskadiko ikastetxeetako ahalik eta ikasle eta irakasle gehien inplikatzeko xedearekin. 

Esperimentuak The BIG Bell Test izena dauka, eta fisika kuantikoaren oinarriak frogatzeko diseinatuta dago. Ekimena arrakastatsua izan dadin, 30.000 parte hartzaile behar dira, gutxienez.  

Mundu osoan zehar burutuko da esperimentua, eta haren ondorioak baliagarriak izateko, gizakiek sorturiko zenbaki aleatorioen iturri bat –ez prozesu natural batek edo algoritmo batek sortutakoa– erabili behar dute zientzialariek beren neurketan. 

The BIG Bell Test delakoa 2016ko azaroaren 30ean egingo da, eta,  egia esan, munduko zenbait laboratoriotan burututako esperimentu sorta bat da.

Irakasle guztiak animatu nahi ditugu, Bell testari dagokion alderdiren bat ikasgelan komenta dezaten.
Lan hori errazteko, ICFO-ren dibulgazio- eta hezkuntza-taldearen web orrialdean eskuratu daitezke lan-orrialde didaktikoak. 

Informazio gehiago:

Leioako Berritzeguneko Jardunaldi Matematikoak



Pasa zen ikasturtetik ikastetxe desberdinetatik Gaitasun Matematikaz interesa iritsi zaigu. Hori dela eta, datorren azaroaren 24an Jardunaldia antolatu dugu izenburu honekin: Gaitasun matematikoa Heziberri markoan
Bi ekintza izango dira: lehenengoan, ikasgelarako materialaren erabilerari ekingo diogu, bi talde desberdinetan: bata LHkoa, Txerra B03ko aholkulariarekin eta bestea BHkoa, Jose Manuel López Irastorza Berritzegune Nagusiko aholkulariarekin. Bigarren ekintzan Mateabentura LH eta BHren arteko esperientzia azalduko dute beren arduradunek.

2016/11/10

Arazo-egoeren adibideak, nondik atera ?

Resultado de imagen de situaciones problema ideas 

Programazio berriak ("arazo-egoera" batekin) egin beharra dugunez, azken bolada honetan Berritzegunean eskera pilo jaso ditugu ondorengo galdera honenpean eginda: Arazo-egoeren adibideak, nondik atera?

Nire zalantza da ea zer dagoen galdera honen atzean. Susmatzen dut irakasle batzuek pentsatzen dutela arazo egoerak  "enpaketatuta" dagoen produkto didaktikoak direla eta, benetan pentsamendu honek ez daukat zerikusirik Heziberriren planteamendu pedagogikoekin. Azaro-egoeraren kontzeptua argi dugu buruan? Ez dut uste.

Arazo-egoeren metodologiaren azpian, ikas-sekuentzia modu ikertzaile batean antolatzeko ideia dago. Hau da, sinple moduan adierazita, ikasleei aldez aurretik erronka didaktiko bat planteatu eta gero, ikasgelan garatzen dugun ikas-jardueren sekuentziak ikasleek beraiek erronka hau irtenbideratzeari begira antolatu behar dugu; eta sekuentzia honi dagokion prozesu ikertzailea ekoizpen batean islatu behar da. "Ikas-sekuentzia" aipatzen dudanean, kontzeptu zabalaz ari naiz, noski,  ikas-unitate batekin parekatu ahal da (errezena) edo ez. Agian gai potolo baten aurrean,  azpigaietan, bakoitzak ikertzeko egoera batekin, antolatzea komeni zaigu. Edo, irakasle ausartiak bagara, denbora gehiago (eta arazo-egoera gehiago ere bai) eskatzen duen proiektu zabalagoari ekin ahal diogu.

Beraz, indarra jartzen da erabiltzen ditugun estrategia metodologikoetan eta ez material didaktikoetan. Esan nahi dut, edozein baliabide analogikoa edo digitala, (testu liburua, irakaslearen azalpenak eta jarduera klasikoagoak barne) baliogarria dela, ikas-jardueren planteamendua modu honetan antolatzen badugu. Hau da baldintza bakarra. Orduan, zergatik sortzen da "material berezia" izan behar dugun ideia hori?, orain irakasleok "gure material propioak" sortu behar dituguna?, ez gaude buturik sano edo zer?

Mamia sekuentzia propioa antolatzean datza eta horretarako dauzkagun baliabideak beste modu batean ordenatzea besterik ez dugu egin behar. Zergatik ikusten dugu geure burua ezgai? Non dago koska?

Nik uste dut benetan  falta zaiguna ideiak direla. Ideiak, bai, ez materialak. Ziur nago  edozein irakaslek, ideia on batekin buruan eta laupabost estrategia metodologiko eraginkorrekin eskupean, normalean erabiltzen dituen materialak eta baliabideak aprobetxatuz, sekuentzia bikainak montatzeko gai dela. 

Nondik atera ideiak? Beno, honetan bai hona hemen baliabide batzuk:

1) Berritzegune Nagusiko materialak: Arazo egoeren bilduma
 2) Berritzegune Nagusiko materialak:  Ikas Unitateak
Azken bi hauek digitalizatuta ere badaude: Argia / Argi-jokoak

3) Berritzegunetako ZT eremuko aholkularien bilduma: "Zientziagela egoerak". Hemen ideia ugari aurkituko dituzue gure arloetako erronka didaktikoak proposatzeko.
  • 2014-15eko ikasturtean, kurrikulumarekin bat dauden arazo-egoeren proposamenak zerrendatzen dira, edukin-multzoz multzo:Ikasturtea: 2014-2015
4) Situaciones de aprendizaje Gobierno de Canarias. Aldizkari baten bidez atazak garatzeko ideiak eskeintzen dizkigute.

5) PISA azterketetatik ere ideiak atera ditzakegu: Resolución de problemas de la vida real (matemáticas)

Dena den, nire aburuz, ideaik ateratzeko iturri nagusiak bi dira: Internet eta irakasleen taldeak.

Arazo-egoereei buruz gehiago jakiteko:




Gaztelaniaz: Situaciones problema en el ámbito CT

Tailerra: Gazteei ikerketan eta proiektugintzan nola lagundu

Resultado de imagen de el huyar zientzia azokaResultado de imagen de el huyar zientzia azoka

ElHuyar-ek antolatzen duen prestakuntza interesgarri baten berri ematen dizuet: 

"Gazteei ikerketan eta proiektugintzan nola lagundu"

Dakizuenez, ElHuyar-ek bultzatuta, urtero "Zientzia Azoka" ekimena antolatzen da. Azoka 12 eta 18 urte bitarteko gazteei zuzenduta dago. Ikasturtean zehar ikerketa-proiektu bat landu behar dute (Unibertsitateko ikertzaileen laguntzarekin), gero, maiatzaren 6an,  Bilboko Plaza Barrian ospatuko den azoka batean aurkezteko.Izena emateko epea irekita dago esteka honetan.

Zientzia Azokak historia luzea duenez (2004tik aurrera hain zuzen), gaur egun esperientzia pilo eskura dauzkagu zientzia eta teknologiako proiektuak egiten laguntzeko. Eta, hain zuzen ere, ElHuyarreko lagunek honen inguruko prestakuntza antolatu dute.
Beste aldetik, Heziberriren Zientzia-kurrikulumean, bere eduki-multzo batean ikerketa proiektu bat garatzea aipatzen da. Beraz, aukera ezinhobea.
Prestakuntza tailer moduan antolatuta dago eta hauexek dira beren datuak:
  • Datak: azaroaren 22 eta 23an
  • Ordutegia: 9:30-13:00
  • Nori zuzenduta: zientzia, matematika eta teknologiako irakasleak
  • Tokia: Boluetaberri eraikina, 3. solairua
  • Hizkuntza: euskara
 Informazio osoa (programa eta inskripzioa) hemen.